Het droneteam Kenniscentrum Reeën (KcR) is actief sinds 2018. Naast het volgen van opleidingen en het trainen van vliegvaardigheden voert het team vluchten uit. Daardoor wordt veel ervaring opgedaan en worden dieren in te maaien gras opgespoord. Onderstaande overzicht toont per jaar het aantal missies, het oppervlak en de aantallen gevonden dieren. Zo wordt duidelijk wat de inzet van het droneteam oplevert voor verschillende wildsoorten.
Periode
|
Aantal
Missies |
Oppervlak
ha. |
Ree
|
Ree
Jong |
Patrijs
|
Patrijs
Jong |
Haas
|
Haas
Jong |
Fazant
|
Fazant
Jong |
| 2019 -'25 |
255 |
1662 |
265 |
239 |
15 |
37 |
449 |
49 |
52 |
67 |
| 2025 |
60 |
429 |
45 |
61 |
1 |
0 |
97 |
3 |
6 |
15 |
| 2024 |
48 |
330 |
61 |
47 |
0 |
0 |
74 |
8 |
11 |
19 |
| 2023 |
58 |
418 |
62 |
77 |
4 |
6 |
133 |
18 |
7 |
0 |
| 2022 |
31 |
273 |
21 |
20 |
9 |
31 |
87 |
16 |
6 |
17 |
| 2021 |
26 |
82 |
50 |
20 |
0 |
0 |
30 |
2 |
11 |
7 |
| 2020 |
12 |
49 |
9 |
8 |
0 |
0 |
10 |
2 |
10 |
9 |
| 2019 |
20 |
81 |
17 |
6 |
1 |
0 |
18 |
0 |
1 |
0 |
Resultaten Natuurdroneteam Kenniscentrum Reeën
Duiding van trends en effectiviteit
De daling in het aantal uitgevoerde missies en het gescande oppervlak in 2020 hangt samen met de invoering van een protocol voor werkwijze en verwachtingen. Dit protocol beschrijft helder:
- welke activiteiten door (aan het KcR verbonden) droneteams worden uitgevoerd;
- welke voorbereidingen en verantwoordelijkheden bij de aanvrager liggen.
De invoering van dit protocol heeft geleid tot betere afstemming en realistische inzet van beschikbare capaciteit. In de jaren na 2020 is daardoor een toename zichtbaar in effectiviteit en efficiëntie van de drone-inzet. Dit blijkt uit:
- trends in het gescande oppervlak;
- het gemiddelde aantal waargenomen jonge reeën;
- een bredere variatie in waargenomen fauna;
- en een versterkte samenwerking met natuurorganisaties en andere betrokken partijen.
Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van duidelijke rolafbakening en gedeelde verantwoordelijkheden bij de inzet van drones.
Doorontwikkeling van de drone‑inzet
De huidige focus ligt op het verder optimaliseren van de drone‑inzet en het ondersteunen van vrijwilligers in hun ontwikkeling richting zelfstandig opererend dronepiloot, binnen geldende wet- en regelgeving.
Onderwerpen waarop wordt ingezet zijn onder meer:
- het lokaliseren, vastleggen en delen van hotspots ter ondersteuning van veiligstellers, maaiers en/of maaimachines;
- verbetering van de informatie‑ en gegevensuitwisseling na afloop van missies;
- het nauwkeuriger vastleggen welke dieren zijn waargenomen en op welke wijze beschermde fauna kan worden veiliggesteld.
Deze ontwikkellijnen zijn gericht op kennisverbetering en efficiëntere samenwerking, niet op uitbreiding van uitvoerende verantwoordelijkheden van het Kenniscentrum Reeën.
Ontwikkeling van het droneteam binnen KcR
Vanuit het speerpunt ‘Voorkomen van maaislachtoffers’ heeft het Kenniscentrum Reeën (KcR) in een vroeg stadium de potentie onderkend van drones met warmtebeeldtechnologie. Sindsdien stimuleert het KcR de toepassing van deze technologie als kennisinstrument ter bescherming van reekalveren en andere fauna.
In 2016 is een praktijktest georganiseerd, wat leidde tot de bijeenkomst “Drones redden reeën en andere dieren” in 2017. Tijdens deze bijeenkomst is besloten om de verdere ontwikkeling van een droneteam te faciliteren en natuurdrones beter zichtbaar te maken binnen het werkveld. Deze doelstelling is gerealiseerd.
Verzelfstandiging en netwerkontwikkeling
In 2021 is besloten om toe te werken naar een situatie waarin het droneteam zelfstandig kan opereren, met ondersteuning vanuit het Kenniscentrum Reeën. Dit besluit heeft geleid tot onder meer:
- het project “Bevorderen en Verduurzamen van Biodiversiteit door inzet van de Natuurdrone”;
- het verkennen van mogelijkheden om de behoefte aan natuurdroneteams los te koppelen van individuele projecten of primaire doelstellingen.
In dit kader heeft KcR gewerkt aan de basis voor NatuurdroneNetwerk Nederland en in die periode de website NatuurdroneNetwerk.nl gefaciliteerd.
Eind 2024 is de rol van KcR bij het organiseren van dit landelijke netwerk afgebouwd. Sindsdien ligt de focus op het ondersteunen en faciliteren van droneteams, passend binnen de statutaire doelstellingen van het Kenniscentrum Reeën.
Faciliteren van het natuurdroneteam KcR
De toenemende vraag naar inzet van natuurdrones vraagt om het borgen van capaciteit, kwaliteit en kennis binnen het aan het Kenniscentrum Reeën (KcR) verbonden droneteam. Vanuit haar statutaire rol als kennis- en ondersteuningsorganisatie faciliteert KcR deze ontwikkeling door het creëren van randvoorwaarden, het delen van expertise en het verbinden van betrokken partijen.
Deze aanpak wordt in de praktijk gewaardeerd door onder meer:
- Een natuurbeschermingsorganisatie die inmiddels drie seizoenen de inzet van natuurdroneteams aanbiedt aan haar pachters.
- Een aannemer in natuurbeheer die de inzet van het droneteam toepast als aanvulling op zijn reguliere dienstverlening.
- Zeer ervaren en deskundige dronevliegers die bereid zijn specifieke dronevluchten te begeleiden, bijvoorbeeld in Natura 2000‑gebieden of in complex luchtruim, zoals in de nabijheid van vliegvelden.
Kennisborging en kwaliteitskader
Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk te werken met specifieke deskundigheid en binnen een duidelijk en gedeeld kader van regels en afspraken. Om dit te ondersteunen heeft KcR een raamwerk voor verantwoord handelen ontwikkeld: het Operationeel Handboek Natuurdrone KcR.
Dit handboek biedt richtlijnen voor:
- veilige en wettelijke drone-inzet;
- rol- en taakverdeling tussen aanvragers, piloten en veiligstellers;
- zorgvuldige omgang met natuur, fauna en betrokken stakeholders.
Het handboek fungeert als kennisinstrument en kwaliteitsborging, zonder dat KcR zelf uitvoerende verantwoordelijkheid neemt.
Verduurzamen van de ondersteuning
Om het droneteam duurzaam te kunnen blijven ondersteunen, zijn begin 2024 de condities vastgesteld waaronder de capaciteit gefaseerd kan groeien van één naar maximaal drie droneteams.
KcR treedt daarbij op als drone‑exploitant in faciliterende zin, en ondersteunt momenteel:
- één droneteam met meerdere zelfstandig opererende piloten;
- een pool van veiligstellers, inzetbaar in samenwerking met grondgebruikers en uitvoerende partijen.
Inhoudelijke focus
De inspanningen van KcR richten zich op het stimuleren van natuur‑inclusief werken in het landschap, met oog voor robuuste natuur en biodiversiteit. De inhoudelijke aandachtspunten daarbij zijn:
- oog hebben voor natuur en landschap;
- het voorkomen van maaislachtoffers;
- het beschermen van reekalveren;
- het opsporen van nesten van grondbroedende vogels.
Deze inzet past binnen de kennis‑, ondersteunings- en verbindingsrol van het Kenniscentrum Reeën en sluit aan bij haar statutaire doelstellingen.